قىسقىچە مەزمۇنى:
تەتقىقاتچى ۋە يازغۇچى رۇقىيە تۇردۇش خانىم بۇ لېكسيىسىدە خىتاي مۇستەملىكىچىلىكى ئاستىدا شەرقىي تۈركستاندا داۋاملىشىۋاتقان قىرغىنچىلىق ۋە ئىنسان ھەقلىرى دەپسەندىچىلىكى توغرىسىدا مۇھاكىمە ئېلىپ باردى. ئۇ شەرقىي تۈركستاننىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىنىڭ تارىخىي ۋە قانۇنىي ئاساسلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى ۋە خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ خىتاينىڭ بۇرمىلانغان تارىخىي بايانلىرىغا ئەگىشىۋاتقانلىقىنى تەنقىد قىلدى.
ئۇ ئۇيغۇرلار ۋە باشقا تۈركىي مۇسۇلمانلىرىنىڭ مەجبۇرىي يۆتكىلىشى ۋە قاماققا ئېلىنىشى، ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ نىشانلىق تۇغماس قىلىنىشى ۋە بالىلارنىڭ ئائىلىلىرىدىن ئايرىۋىتىلىشىنى تەكىتلىدى. ئۇ خىتاينىڭ شەرقىي تۈركستانغا ھېچقانداق تارىخىي ياكى قانۇنىي ھەققىنىڭ يوقلۇقىنى ۋە ئۇنىڭ ئىشغال قىلىنىشىنىڭ خەلقئارا قانۇنغا خىلاپ ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى.
بۇ لېكىسينىڭ ئاخىردا خەلقئارا جەمئىيەتكە خىتاينىڭ ب د ت نىڭ ۋېتو ھوقۇقىنىڭ بىكار قىلىنىشىنى ۋە خىتاينىڭ شەرقىي تۈركستاندىكى باشقۇرۇشىنى رەت قىلىشنى،ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقنى توختىتىشنى تەۋسىيە قىلىندى.
ئەسكەرتىش: شەرقىي تۈركىستان ئۇلۇسال مەنپەئەت تور بېتىدىكى مەزمۇنلارنى مەنبەسىنى ئەسكەرتىپ تارقاتسڭىز بولىدۇ. بىزنى قوللىغانلىقىڭىز خەلىقىڭىزنى قوللىغانلىقىڭىزدۇر، رەھمەت.
